Ancak bu halde bildiğimiz güzel bir şey var, bu virüs çocuklara pek dokunmuyor. Şükür ki çocuklarımızın sağlığı ile ilgili büyük bir endişe taşımıyoruz ama yine de anne-babaların aklında çok önemli iki gündem var:

1. Kovid19 hakkında onunla nasıl iletişim kurmalıyım? Onu doğru bilgilendiriyor muyum, kalıcı travmatik bir etki olacak mı?
2. Eğitim! Uzaktan eğitim ile zaten zorlandığımız anne-babalık işine bir de öğretmenlik eklendi. Öğrenebiliyor mu?  Bir şeyler mi kaçırıyor? Eksik mi kalıyor?

İlk madde için, yaşına ve algısına uygun olarak, dürüst bir yaklaşımla iletişim kurmak konusunda uzmanlar zaten bilgilendirme yapıyorlar. Ben bugün eğitim konusunda bakış açımı paylaşmak istiyorum.

Bugünlerde birçok anne-babadan eğitim ile ilgili kaygılarını dinliyorum. Derslerin verimsizliği ile başlayan liste öğretmenlerin yetersizliği, sistemin eksiklikleri, konsantrasyon sorunları şeklinde uzayıp gidiyor. Siz eğer bu grupta değilseniz dahi canlı ders programlarını takip etmekten yorgun düşmüş olabilirsiniz.

Peki bu aşırı çaba niye?

Dürüstçe düşüncemi paylaşacağım: Yahu bu çocuk okuldayken, sınıftayken öğretmeni ne kadar dinliyordu ki zaten! Evde, ekranın başında da bu kadar dinleyecek işte. Neyden eksik kalır bilmiyorum ama kimseden eksik kalmadığını biliyorum çünkü herkes aynı durumda…

Mevcut eğitim sistemimiz bize yaptığımız işi değil, başarıyı sevmeyi öğretiyor. Çabamızın, emeğimizin sonucu hep çabamızdan daha çok önemseniyor. Bu da çoğu zaman ya başarısızlığı ya da doyumu, hazzı eksik kalmış başarıları getiriyor.

Tüm bu eski dönem alışkanlıklarını bir an için bir kenara bırakıp düşünelim; biz aslında onlar için ne istiyoruz? Lütfen biran için durun, okumayı bırakın ve kendinize sorun; ben çocuğum için ne istiyorum?

Çocuğunuz için ne istiyorsunuz?

Onun neler öğrenmesini istiyorsunuz?

Hangi kazanımları edinmesini istiyorsunuz?

• Özgüven; yetişkinler olsak da evde onlara destek olmaya çalışsak da lütfen unutmayın bizler öğretmen değiliz. Zaten bu dönemde asıl önemli olan da iyi ilişkiler, güven duygusu ve birlikte geçirilecek keyifli anlar!
• İç Motivasyon; hayatları boyunca ödül-ceza sistemi ile terbiye edilmiş insanlardan iç motivasyon göstermelerini bekleyemezsiniz. İşte biz de tam da böyle bir toplumda yaşıyoruz. Bu sebeple motivasyon yaratmak, motivasyonu tetiklemek ve canlı tutmak okulların da, sonrasında şirketlerinde en büyük gündemi oluyor. Belki de şu an farklı bir sistem denemek için iyi bir zamandır ne dersiniz?
• Dünya ile baş edecek yetenekleri geliştirsin istiyoruz ama çocuklarımız henüz yataklarını odalarını dahi toplamıyorlar. Başlamak için iyi bir zaman olabilir!
• Karşılaştırmalı- alternatifli düşünebilsin, problem çözme kabiliyetini geliştirsin, yani işin Türkçesi- akıl yürütebilsin & mantıklı düşünsün istiyoruz. Yaşına uygun bazı takip ve sorumlulukları onlara bırakmaya ne dersiniz? Hem kendi hayatı için hem de evdeki hayata destek olmak için sorumlulukları olmalı. Güvenin biraz, şans verin…
• Yılmasın, vazgeçmesin
• Disiplinli düzenli olsun
• Yaratıcı, yenilikçi olsun
• Pozitif bakış açısında olsun, umut var olsun
• ……

Sizce şu an evde, öğrenebilecekleri ve kazanım elde edebilecekleri bir ortam hiç mi yok?Hadi biraz düşünelim mi? Çocuklarınız bu yeni düzende, evde neler öğreniyor? Siz aile olarak neleri tecrübe etme şansını yakaladınız? Her şey bizimle başlıyordu ya hani, anne baba olarak sizler bugün onlara nasıl örnek oluyorsunuz?

EvdeKal günlerinde yeni bir düzene geçerken adaptasyon becerisine örnek olabilirsiniz mesela.

Eğer ki evden çalışıyorsanız belli ritüeller yaratarak disiplin ve düzen için örnek olabilirsiniz.

Sağlık sorunları ile veya finansal sıkıntılar ile mücadele ediyorsanız, yaşına uygun bir şekilde onunla paylaşabilirsiniz. Hayatta zorlukların da olacağını ve bunlarla mücadele etmesi gerektiğini öğrenecektir.

Wifi patladığında oyuna giremediği için dünyanın sonunun geldiğini sanan çocuğunuzu keyif alabileceği başka bir şeyler bulması için teşvik edebilirsiniz, alternatifli düşünmeyi öğrenecektir.

Günün ortasında evde mod düşmüşken 10 dakika da olsa müzik molası verebilirsiniz, biraz dans etmek her zaman iyi gelir.

Halihazırdaki imkanlarınız ile zaman veya kaynak ayırarak dışarıda birilerine yardım edebilirsiniz. Büyüklerle yapılacak yarım saatlik bir görüntülü sohbet, yaş almış komşumuzun çöpünü dökmek, ekmeğini almak kadar kolay işler en az ilgi gösterdiklerimiz kadar bize ve çocuğumuza da iyi gelecektir.

Araştırmalara göre hayatımızın 95% i negatiften dönüyormuş, izlediğimiz haberler, düşüncelerimiz, okuduklarımız…Günlük sohbetlerde dahi bu böyle. Gelin bugün biz eğitim konusunda 5% de kalalım. Uzaktan eğitim yerine “Evde Eğitim” diyelim ve elimizden gelenin en iyisini yapalım.

En iyilerde okumak isteyen iddialı adayların sınava kadar minimum XX bin soru çözmesi gerektiği söyleniyor. Piyasadaki hemen her yayından soru çözmeleri gerekiyor ki farklı soru tiplerine alışsınlar. Bir de tabi yine sistem değişti, yeni sisteme adapte olabilmiş yayınları seçmek gerekiyor. Ulusal denemelere ve uluslararası norm sınavlara düzenli olarak girip, kendilerini göreceli olarak test etmeleri gerekiyor. Ha bir de bunları hiç aksatmadan günlük bir düzende yapmaları çok önemli.

Bu liste malum oldukça kabarık ve bu işin memlekette uzmanı çok. “Kazanmak” için yapılacakları onlardan zaten dinliyorsunuz. Ve çocuğunuzu da bu listeler peşinde dört nala koşturacaksınız. İsteyerek veya istemeden, onaylayarak veya mecburen ama sonuç pek değişmeyecek. Ve tüm bu koşturmalara rağmen yine de çokları kazanamayacak. Ya hiç kazanamayacak, ya da istediği yeri kazanamayacak.

2012’ den itibaren uygulanmaya başlayan 4+4+4 eğitim yasası ile okula başlayanlar, 2019-2020 öğretim yılında 8. Sınıfta okuyacaklar. Hatırlarsınız, 66 ayını dolduran çocuklara 1. sınıf zorunluluğu gelmişti. “Yetersizdir” raporu alarak kurtulanlar hariç, okula başlayan binlerce minik bu sene sınava katılımı nerdeyse %50 artıracak. Anlayacağınız rakip çok!!!

Ben bugün kazanırken/ kazanamazken gençlere ve bize neler oluyor onlardan bahsetmek istiyorum.

“Öğrenmek” zaten eğitim sistemimizce desteklenmiyor, her ne kadar soru stillerini değiştirmiş olsalar dahi, bu dönem yine bayağı geride kalacak. “Merak” aman haa!! Onun için vakit yok. Onların yerini ezberlemek alıyor, alışılması gereken soru formatları ve bolca pratik.

“Hata” yapmak büyük günah, halbuki öğrenmenin tek yoluydu yanılmak ama hedef öğrenmek olmayınca hataya da yer kalmıyor.

“Duygu” lara da zamanımız yok maalesef. Kendi duygusuna bakamayan, arkadaşınınkine nasıl bakacak. Zaten de bakmasın, empati pek hoş olmaz, malum yanında oturan arkadaşı aynı zamanda rakibi. 

Çalışmak, çalışmak, çalışmak dışında neler ön plana çıkıyor; planlama, zaman yönetimi, odaklanma, kaygı yönetimi. Bunlar çok kıymetli yetkinlikler, her bireyin mutlaka geliştirmesi gereken kaslar. Ancak yeterli motivasyon olmadan, kendini sevmeye, şefkate vakit olmadan bu alışkanlıkları edinmek mümkün mü?

“Esneklik” ve “Yılmazlık” aslında bu süreçte gençlerin en büyük ihtiyacı. Çünkü koca bir yıl, frene basamadan, yüksek tempoda koşmak zorundalar. Elbette ki tökezleyecekler, düşecekler. Ayağa kalkmaları, koşmaya devam etmeleri gerekiyor. Çünkü sadece vazgeçmeyenler kazanacak. Bunu okullar, öğretmenler, anne-babalar herkes biliyor, söylüyor. Sosyal medyada etkileyici alıntılar kol geziyor, farkındalık yüksek. Peki bu konuda ne yapılıyor? O beklenen düşüşler yaşandığında, motivasyon azalıp dağılmalar başladığında kim el uzatacak, kim omuz verecek? Çünkü emin olun ki o gün gelecek. O yoğun tempo bir yerde anlamsız gelecek, çocuğunuz boşlukta kalacak. Kötü geçen bir deneme sınavından sonra eksik hissedecek, içerisinde -asla yetişemeyeceksin- diyenin sesi yükselecek, yorulacak, sıkılacak. Korkudan ödü patlayacak ve bunu bambaşka şekillerde gösterecek.

Eda sen de verdin veriştirdin, içimizi kararttın, e ne yapacağız biz o zaman diyorsunuz biliyorum. Bu durumu KABUL EDEREK başlayabilirsiniz mesela. Çocuğunuza; bunun zor bir dönem olacağını ve bu zorlu yolda her zaman onun yanında olacağınızı söyleyerek başlayabilirsiniz. Söylemek yetmez tabii dürüst olun, yani bunu yapın ve her durumda yanında olun lütfen. Böylece yalnız hissetmesini bir nebze engellemek mümkün olur.

Bir yandan da onu izleyin, duygu değişimlerini görmeye çalışın. Yargılamayın, arada bir de olsa akıl vermeden, nasihat etmeden, ben olsam …. yapardım demeden, sadece “dinleyin”. Destekleyin, ona güvendiğinizi hissettirin. Yaklaşımlarınız ve kullandığınız iletişim dili ile sınavı bir son değil bir başlangıç olarak görmesine yardım edebilirsiniz.

Anda kalması için fırsatlar yaratmaya çalışın. Arada elinden tutun bir maça götürün, 2 şık gol izlesin, posterlik bir smaç için ayağa fırlasın. Gidemiyorsanız gerekli ortamı yaratın evde izleyin. Sevdiği şarkılarla zıplayabileceği, ayakta izleyebileceğiniz bir konsere götürün. Fırsat yoksa evde çalın, ayaklarınız ağrıyana kadar zıplayın.

Başarıya, mutluluğa giden tek bir yol olmadığını görebilmesi için, ilham veren bir film izleyin birlikte. Sonuç ne olursa olsun, başka bir alternatif olabileceğini bilmek endişelerini azaltabilir. Hatta önerilerinizi bana da yazarsanız çok sevinirim.

Deneme sınavlarından sonra neyi yapamadığını değil, neleri yaptığını sorun önce. Yapabildiklerini öğrenmiş demektir, aynı yöntemle diğerlerini de öğrenebilir.

Hatalarını kutlayın, onlar öğrenmek ve başarmak için tek yoldur

Aman yaa 2 maç-film izledi diye değişecek mi bu kız/oğlan demeyin, şans verin. Zaten değişmesi değil sistemin kirinden pasından arınıp özüne dönmesi gerekiyor.

Tüm bu zorluklar, belirsizlikler içerisinde kesin olan bir şey var. İşler istenildiği gibi gitse de gitmese de siz onu çok seviyor olacaksınız.

Bunu siz biliyorsunuz, ben biliyorum. Müsaade edin o da bilsin!!